Café Leffertshutte
Leffert Blaauw en Evertje Jans Jansma hadden een cafeetje aan de Compagnonsvaart. Toen de trambaan tussen Gorredijk en Oosterwolde in 1911 werd aangelegd, besloten ze een nieuw café te bouwen bij de trambaan, ook dienend als station. Het echtpaar kreeg 6 kinderen, waarvan de eerste levenloos werd geboren. Leffert speelde viool en stimuleerde zijn kinderen ook muziek te maken. Ze speelden muziek op vele feesten in de omgeving en kregen de naam “de familieband”. In 1939 ging de fleur eruit en stopte de familieband. Het café moest nu alleen voor voldoende inkomsten zorgen voor het gezin. Leffert Blaauw was naast caféhouder ook postbode. Op 22 februari 1945, op het einde van de oorlog, kregen ze een enorme tegenvaller. Een Engels vliegtuig beschoot het café met tientallen kogels, omdat er een Duits voertuig stond. Bijna alle dakpannen waren stuk en gaten in de muren. Evertje raakte gewond. 22 oktober 1945 is Evertje overleden. Misschien was dit wel de reden dat Leffert het café verkocht en de muzikant verhuisde naar Haarlem waar hij 10 augustus 1960 is overleden.
De familie Althuis volgde Leffert op. Anne Jansma, een voormalige Wijnjeterper, pimpte het wat verouderde gebouw rond 1960 op tot een moderner etablissement. Vanaf die tijd kreeg het de naam ‘Leffertshutte’. Het café heeft nog verschillende eigenaren gekend, maar geen van de families Thiescheffer, Oosterhof of Kooistra heeft er een goedlopend bedrijf van kunnen maken. Op 9 november 1979 werd de Leffertshutte door brand verwoest. Voor de brand was door inbraak al een gedeelte van de drank door onbekenden meegenomen. De rest van de drank is door de politie meegenomen naar het bureau.
Station Wijnjeterp, de trambrege
Wie goed oplet, ziet het nog in het landschap van Opsterland. Kaarsrechte rijen bomen met een paar meter ruimte ertussen. Hier liep vroeger de tram langs. De trambaan is tussen Gorredijk en Oosterwolde via Hemrik, Wijnjeterp in 1911 aangelegd door de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM). De komst van de tram betekende veel voor de ontsluiting van het gebied. De tram kwam 5 of 6 keer per dag met donderend geraas langs. De tram reed eerst zo’n 15 km per uur. Later buiten de dorpen wel 40 km per uur. Het was soms gevaarlijk. Er waren soms kinderen die net voor de tram probeerden weg te komen. Er zijn wel eens ongelukken geweest. De tram reed dicht bij de huizen langs. ‘Weg Wijnjeterp’ staat aangegeven op de gevel om de trampassagiers duidelijk te maken waar men is. Ongeveer 150 meter van het station af was een wissel waar de overslag van goederen plaatsvond. In 1917 is de trambrug over de Opsterlânske Kompanjonsfeart gemaakt richting Kapellepôle. De brug ligt er nu nog. Het tracé is nu een zandpad. In 1935 was het station van Wijnjeterp flink groter geworden. Na de oorlog van 1940-45 is het bergafwaarts gegaan met het spoor. Eerst werd het personenvervoer afgeschaft en in 1962 was het ook gebeurd met het vrachtvervoer. Het stationsgebouw ging verder als vermaard dorpscafé.
Lees hier meer over het ontstaan van de Opsterlânske Kompanjonsfeart en de turfwinning https://wijnjewoude.net/qr/opsterlanskekompanjonsfeart-01/