Tijdens een korte bijeenkomst met alle direct bij de voorbereiding van de bouw betrokken mensen en pers, heeft WEN op vrijdag 6 november het ‘startschot’ gegeven voor de bouw van de monomestvergister met groengasinstallatie aan de Tolleane.

‘Na 11 jaar groot dromen en hard werken, gaat het er nu van komen: Wijnjewoude wordt energieneutraal’ waren de inleidende woorden van WEN-voorzitter Rigt Bosma. Begin 2028 produceert ons dorp ten minste zoveel duurzaam groengas als we met elkaar nodig hebben. Daarmee worden we onafhankelijk en de veehouders die hun mest beschikbaar stellen, voldoen aan de nieuwe uitstootnormen.

Betekenis voor dorp en bewoners
Rigt gaf een korte schets van de ontwikkelingen sinds 2017 toen de eerste plannen voor groengasproductie ontstonden. En ook van de bijzondere wijze waarop met het hele dorp een gasbesparing van 40% (in 2025) is gerealiseerd. De typische WEN aanpak waarin de dorpsbewoner centraal staat, werd tot leven gebracht met het filmpje ‘De warmte mag nu’ dat gaat over de verhuur door WEN van hybride warmtepompen aan huurders van Elkien. De aanwezigen waren onder de indruk van de WEN visie en werkwijze.

Als voorzitter van Plaatselijk Belang vertelde Tineke Dreijer hoe het PB bestuur zich tijdens het ontwikkelingsproces, dat nauwkeurig werd gevolgd, steeds neutraal heeft opgesteld. Men wilde er zijn, ook voor tegenstanders van de vergister. Maar nu het dorp ook echt fossielvrij en energieneutraal gaat worden, zonder dat daar overlast bij verwacht hoeft te worden, spreekt het bestuur haar respect en waardering uit voor de zorgvuldige aanpak van WEN en de drive om door te zetten en de beoogde resultaten te bereiken. Ook had ze waarderende woorden voor de persoonlijk aanpak op het gebied van besparen en alle positieve effecten, die dit voor bewoners heeft gehad. Besparen werd iets van dorpsgenoten samen, huiseigenaren én huurders. Men deelt ervaringen en geeft elkaar tips.

Uniek concept van energiecoöperatie
Pieter de Kroon, als rentmeester/directeur van WEN Groene Energie BV, nam de aanwezigen mee in de diverse aspecten van de groengasonderneming.
Zo was het voorbereidingsproces van de deal met energiecoöperatie WEN voor firma Colsen, de bouwer van de installatie, een heel bijzondere en soms hobbelige weg. Misschien wel juist daarom gaan we er een succes van maken, zo benadrukte Boris Colsen omdat dit, door vrijwilligers ontwikkelde model, de oplossing kan zijn voor stikstofproblemen in veel andere regio’s in Nederland en daarbuiten.

Pieter: “De keus voor deze technologieleverancier is 4 jaar geleden gemaakt. Dit familiebedrijf, dat al 37 jaar bestaat en met geslaagde projecten in binnen- en buitenland, past prima bij WEN. Zij was bereid om met ons op te trekken bij de ontwikkeling van ons plan en beschikt over een uniek systeem om hoge rendementen te halen en stikstof te strippen uit drijfmest. We hebben elkaar goed leren kennen, ook door tegenslagen, en wij tekenen nu in vol vertrouwen het contract met deze Zeeuwse onderneming”. De deal tussen WEN Groene Energie BV en Colsen International BV werd tijdens de bijeenkomst bekrachtigd met de handtekeningen van Boris Colsen en Pieter de Kroon.

Duurzaam, collectief, lokaal en circulair
Zonder mestleveranciers geen groengas voor Wijnjewoude. Daarom was het veehouder Harry Hoogenberg die, op de vraag waarom hij het mest-leverancierscontract zo graag wil ondertekenen, aangaf dat hij dan geen mest meer hoeft af te voeren omdat hij voldoet aan de nieuwe uitstootnormen. Behalve de vergiste mest krijgt hij ook de uit de mest verkregen renure als kunstmestvervanger terug om zijn land mee te bemesten.

Provincie en financiers maken het mogelijk
Volgens Provincie Friesland, bij monde van Gedeputeerde Abel Kooistra, levert het Wijnjewoudster model, behalve een belangrijke bijdrage aan een duurzame energievoorziening, een haalbaar en schaalbaar model voor Friesland en Nederland. Dat was dan ook de doorslaggevende reden om deze proef voluit te steunen uit de beschikbare stikstofgelden. Ook heeft de provincie er alles aan gedaan om het veelbelovende model bij het ministerie en ook andere provincies onder de aandacht te brengen.
Behalve de Provinciale subsidie van 12 mln voor de installatie en de bedrijfsaanpassingen bij de veehouders, wordt de resterende 6 mln gefinancierd door het Friese investeringsfonds FSFE (Fûns Skjinne Fryske Enerzjy) en het Nationaal Groenfonds.
Gemeente Opsterland, vertegenwoordigd door wethouder Bert Koonstra, heeft het project steeds een warm hart toegedragen en waar nodig ondersteund.
Pieter de Kroon sprak zijn dank uit voor de ondersteuning die deze partijen, en ook diverse deskundigen, hebben geleverd aan het ontwikkelingsproces. Zonder hen was het niet gelukt.

Energie VanOns, afnemer van het groene gas
Met dit coöperatieve energiebedrijf is inmiddels een meerjarig contract afgesloten voor het afnemen van het Wijnjewoudster groengas. Zo krijgt de groengasinstallatie van Wijnjewoude een brede maatschappelijke betekenis. Iets dat precies bij WEN past.